Một vụ ném, hai mùa thu hoạch

Trên ruộng ném, một mùa đi qua có hai lần để mong. Lần đầu là màu lá xanh đủ để thu, lần sau là những củ trắng nằm dưới lớp cát. Người trồng chăm một cây, còn căn bếp được đón hai thứ gia vị.

Tháng 9, bắt đầu từ củ giống

Ở Điền Môn, bà con thường xuống giống vào khoảng tháng 9. Nhìn củ giống nhỏ trên tay, khó hình dung vài tháng nữa cả luống sẽ xanh. Nhưng việc làm nông vẫn bắt đầu từ những phần nhỏ như thế: chuẩn bị đất, đặt giống, chăm cây và chờ cây lớn.

Đất cát có đặc điểm riêng, thời tiết mỗi năm cũng khác. Vì vậy người trồng phải theo ruộng, điều chỉnh công việc theo mưa nắng. Một dòng lịch trên giấy giúp nhớ mùa; màu lá ngoài đồng mới cho biết cây đang thế nào.

Mùa lá, thơm những bữa cơm lạnh

Khoảng tháng 11 đến tháng 1 năm sau thường là mùa ném lá. Lá mảnh, khi thái lên thơm rõ, hợp để cho vào canh cá, cháo hoặc trứng rán. Chỉ một nắm nhỏ cũng làm món ăn có thêm hương vị.

Người mua lá thường muốn nhận lúc còn tươi để nấu trong những bữa gần nhất. Bà con thì mong phần lá mình chăm đến được căn bếp đúng lúc ngon. Hai mong muốn ấy gặp nhau ở một việc rất giản dị: hỏi trước lịch thu và hẹn thời điểm nhận.

Nếu lần đầu nấu với lá ném, hãy thử một nồi canh quen. Làm sạch, thái nhỏ, cho vào gần cuối quá trình nấu. Bạn sẽ nhận ra mùi ném rõ hơn khi công thức còn lại vẫn là món nhà mình thường ăn.

Mùa củ, chờ phần hương nằm dưới đất

Tháng 3, tháng 4 thường là thời điểm thu củ ở Điền Môn. Khi thu lên, những củ trắng nhỏ còn cần được làm sạch và chọn lại. Củ dành cho món kho, món cháo, món ruốc, hoặc được giữ dùng dần tùy tình trạng sản phẩm.

Mùa củ đem theo một cách mong khác. Người trồng chờ kết quả của cả vụ; người mua chờ gia vị cho căn bếp. Có người chọn để nấu ngay, có người muốn mua làm quà, có người dùng cho quán ăn. Mỗi nhu cầu lại cần một cách chuẩn bị hàng phù hợp.

Muốn mua đúng mùa, cứ hỏi người trồng

Tháng 9 xuống giống, mùa đông thu lá, sang xuân thu củ là nhịp tham khảo quen thuộc trong tư liệu của HTX. Thời tiết có thể làm lịch từng vụ thay đổi, và lá với củ cũng không phải lúc nào cùng sẵn.

Nếu đã nghĩ tới một nồi cá kho hoặc bữa cháo cuối tuần, bạn cứ liên hệ HTX Vĩnh Xương. Chúng tôi sẽ trao đổi loại ném đang có, tình trạng sản phẩm và thời điểm nhận. Biết trước một chút, bữa cơm ngon cũng dễ chuẩn bị hơn.

Một mùa ném khép lại bằng củ thu lên, rồi lại mở ra với giống của vụ sau. Bà con tiếp tục ra ruộng. Trong căn bếp, mùi ném vẫn còn ở đó.