“Ném Điền Môn” – Nét đặc trưng trong ẩm thực Huế

Cây Ném (hay còn được gọi là cây Nén) thuộc họ Hành tỏi là một loại cây gia vị thích hợp trồng ở vùng đất cát, chiều cao cây trung bình từ 20 – 35 cm, củ màu trắng, thơm nồng.

Ở Điền Môn - nay là Phường Phong Phú, cây Ném là cây truyền thống có từ lâu đời. Từ xưa, người ta sản xuất tự cung tự cấp, thay thế cho cây hành lá, cây ngò… Do đặc điểm của thổ nhưỡng, “Ném Điền Môn” có mùi vị đặc trưng, rất thơm, cay nồng; đặc biệt củ ném để dành được trong thời gian lâu. Nhu cầu của thị trường ngày càng nhiều hơn, diện tích trồng Ném ở Phong Phú tăng lên đến nay đã 40 ha, trồng tập trung theo vùng quy hoạch ở vùng Bùi và trang trại vùng Bàu với hơn 160 hộ dân tham gia.

Cây ném bắt đầu trồng từ tháng 9 hàng năm. Đây là lúc nông nhàn, bắt đầu vào mua mưa, người dân Phong Phú bắt tay vào vụ trồng ném. Ném được trồng trên đất cát nên giảm được công lao động, công việc tương đối nhẹ nhàng, giảm các chi phí đầu vào như: làm đất, thủy lợi… Ném cho thu hoạch trong thời gian dài, bắt đầu thu hoạch ném lá sau khi trồng 2 tháng tầm tháng 11 đến tháng 1 năm sau, thu hoạch ném củ vào tháng 3 và tháng 4 nên thu nhập trên một đơn vị diện tích khá cao. Với đặc trưng riêng là thơm, cay, nồng, thời gian lưu giữ lâu, được sử dụng như gia vị hàng ngày và các thành phần của ném có tác dụng giải cảm, ho…nên rất được mọi người tin dùng.

Phường Phong Phú xác định đây là cây trồng chủ lực, đem lại thu nhập cao và được quy hoạch trồng tập trung nên quản lý được quy trình sản xuất, phòng trừ dịch hại, chăm sóc, chủ yếu sử dụng phân chuồng hoai mục, hạn chế sử dụng phân vô cơ và thuốc BVTV để có sản phẩm an toàn.

Từ những hiệu quả kinh tế do cây ném đem lại, năm 2016, UBND huyện Phong Điền đã chỉ đạo và hỗ trợ xã Điền Môn lập các thủ tục để đăng ký nhãn hiệu tập thể “Ném Điền Môn” và cây “Ném Điền Môn” đã được Cục sở hữu trí tuệ, Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể “Ném Điền Môn” vào ngày 10/4/2017, sản phẩm được tham gia nhiều lần tại các hội chợ quảng bá do huyện, tỉnh tổ chức như lễ hội Festival, hội chợ quãng bá sản phẩm do Liên minh HTX tỉnh tổ chức, Hội chợ giới thiệu sản phẩm nông nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế… Hiện nay, “Ném Điền Môn” không những được các địa phương trong tỉnh biết đến mà còn có mặt trên các tỉnh thành khác như Quãng Trị, Đà Nẵng, Đăk Lăk, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội…

Hiện nay “Ném Điền Môn” đã được nhà nước hỗ trợ để phát triển thương hiệu riêng của mình, hướng tới quảng bá sản phẩm rộng rãi trên toàn quốc, mang tới các gia đình một món ăn ngon. HTX Vĩnh Xương là một trong những đơn vị được đầu tư về cơ sở hạ tầng như điện, đường, hệ thống tưới tiêu để hình thành vùng chuyên canh tập trung, giúp bà con phát triển cây ném một cách bền vững. HTX cũng hi vọng cây ném sẽ giúp cho bà con nâng cao đời sống của mình cũng như góp phần vào sự phát triển kinh tế cho quê hương.

Hướng dẫn sử dụng: Sử dụng trong nấu ăn

• Củ ném: Giã nập củ ném rồi phi thơm với dầu ăn để nấu cháo gà, cháo cá, canh cá, hoặc kho cá, kho thịt…
• Lá và cây ném: Lá và hoa ném có thể thái nhỏ để nêm vào canh hoặc xào các món hải sản. Sử dụng làm bài thuốc dân gian:
• Nấu chè ném, củ ném hấp đường phèn để hỗ trợ trong các triệu chứng ho, cảm (Lưu ý: Trẻ dưới 01 tuổi không nên cho uống nước cốt củ ném).